án đồ
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Chính sách yên dân, làm cho dân chúng được an cư lạc nghiệp: "án đồ" là một thuật ngữ cổ, dùng để chỉ chính sách cai trị nhằm giữ cho dân chúng được yên ổn, ổn định cuộc sống theo lề thói cũ, không gây xáo trộn.
- Sự ổn định, yên ổn của nhân dân: Từ này cũng có thể chỉ trạng thái an bình, yên ổn của người dân dưới một chính sách cai trị.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Sau khi lên ngôi, nhà vua thi hành chính sách án đồ, để dân chúng yên ổn làm ăn. (Sau khi lên ngôi, nhà vua thi hành chính sách yên dân, để dân chúng yên ổn làm ăn.)
- Câu "lại dân án đồ như cố" trong Hán thư có nghĩa là lại để cho dân được sống yên ổn như xưa. (Câu "lại dân án đồ như cố" trong Hán thư có nghĩa là lại để cho dân được sống yên ổn như xưa.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "án đồ như cố": (cụm từ cố định) chỉ việc giữ cho dân chúng được an cư lạc nghiệp, ổn định như thuở trước, không thay đổi.
- Chính sách của vị tân vương là án đồ như cố, không làm xáo trộn đời sống bách tính. (Chính sách của vị tân vương là giữ yên dân như cũ, không làm xáo trộn đời sống bách tính.)
Biến thể và từ gần giống
- An cư lạc nghiệp (thành ngữ): chỉ trạng thái dân chúng có chỗ ở ổn định và có nghề nghiệp yên ổn để sinh sống, đây là mục tiêu của chính sách "án đồ".
- Yên dân (động từ): làm cho dân chúng được yên ổn, là hành động dẫn đến kết quả "án đồ".
Từ đồng nghĩa
- An dân: làm cho dân chúng được yên ổn.
- Ổn dân: ổn định đời sống nhân dân.
Lưu ý
- "án đồ" là một từ Hán Việt cổ, chủ yếu được sử dụng trong văn chương, sử sách hoặc khi nói về các chính sách thời phong kiến. Trong ngôn ngữ hiện đại, ít khi dùng độc lập mà thường xuất hiện trong các văn bản mang tính học thuật, lịch sử hoặc khi trích dẫn điển tích.
- Từ chữ an đổ (yên vách)
- Nói chính sách yên dân, theo lề thói cũ là làm cho dân được an cư lạc nghiệp
- Hán thư: Bái công đóng quân ở Bái thượng, triệu tập hào kiệt lại nói: Ta cam kết với các vị phụ lão: Pháp luật rút gọn lại 3 điều: Ai giết người thì phải chết, làm người bị thương và ăn trộm thì phải tội. Bỏ tất cả luật pháp nhà Tần, quan dân sống yên ổn như cũ (Lại dân án đồ như cố)"